به روزهای پایانی سال ۱۳۸۸ خورشیدی نزدیک می شویم و همه چشم در انتظار بهار هستیم . رسم روزگار اینچنین است . ” نو شدن و کهنه شدن ” . نکوست به این بهانه که طبیعت ، مسبب آن است ، نگاهی به سال قبل داشته باشیم . در یک رهیافت ببینیم که در سال قبل فلش پلتفرم و ادوبی به کدام سمت و سو رفتند و به واسطه این دید ، سعی خواهیم کرد نیم نگاهی هم به سال آینده بیندازیم . در متن هر جا که عنوان سال گذشته به کار برده شده منظور سال ۱۳۸۸ است .

امسال یکی از سال های مهم و کلیدی برای ادوبی بود . هم اکنون ۲۶ سال از شکل گیری شرکت ادوبی می گذرد و تصور کامپیوتری بدون ادوبی دشوار است . این شرکت نشان داده است که در عرض مدت زمان کوتاهی به موفقیت های بزرگی دست یافته است . در ۲ سال قبل ، همه تصور می کردند با کنار رفتن مدیر ۵۲ ساله ادوبی ،بروس چیزن ، روند این موفقیت ها کند خواهد شد . بعد از کناره گیری چیزن ، ادوبی در یک شوک فرو رفت . قیمت سهام این شرکت رو به کاهش گذاشت و اکثر کارشناسان به موفقیت مدیر جدید ادوبی با دیده ای از ابهام می نگریستند . مدیر جدید ادوبی در آن وقت کسی نبود جز شانتانو نارین ، شخص دوم در شرکت ادوبی .

نارین زمانی که بر روی کار آمد شعارش “بهتر کردن تجربه وب ” بود . نارین که ذاتا یک مهندس است و قبل از رفتن چیزن ، ریاست بخش مهندسی و تکنولوژی ادوبی را بر عهده داشت ، نشان داد که بی جهت حرف نمی زند . در ابتدای گرفتن سمت مدیر عاملی ، ادوبی ایر را معرفی کرد . و نشان داد اولویت های او دید گاه های مهندسی است . در سال گذشته فلش پلتفرم به شکل رسمی ، شکل و سامان گرفت . و توسعه دهندگان با یک پلتفرم یکپارچه روبرو گشتند .

بیاید در رویداد های سال گذشته ، دقیق تر شویم و موارد را موردی دنبال کنیم . مهم ترین کامیابی بزرگ فلش در سال گذشته ، شرکای تجاری هستند که فلش توانسته نظر آنها را به سوی خود جذب کند . ده ها شرکت ضمن امضای تفاهم نامه هایی ، حمایت خود را از فلش پلتفرم اعلام کردند . شرکت هایی مثل گوگل و شرکت های بزرگی مثل نوکیا ، موتورلا و htc از جمله این شرکت ها هستند .

تیم توسعه فلش توانسته اند در سال گذشته ، این پلتفرم را به همه جا گسترش دهند . از ۹۸ در صد کا مپیوترها گرفته تا گوشیهای هوشمند ، کنسول های بازی ، تلوزیون ها ، پخش کننده ها ، NetBook ها و سایر دستگاه های صوتی و تصویری . این امر در سال قبل به یکی از نقاط قوت فلش بدل گشته است . خلق تجربه ای جذاب برای مصرف کننده و تولید کننده . منظورم پروژه OpenScreenProject است .

OpenScreenProject کمک می کند تا محتویات فلش را بر روی همه مرورگرها و همه سیستم عامل ها ، همچنین بر روی همه دستگاه های چند رسانه ای با معماری ها ، چیپست ها ، پردازنده ها و سیستم عامل های مختلف در اختیار داشته باشیم .

OpenScreenProject در سال گذشته و همراه با نمایشگاه CES معرفی شد . با همکاری که در آن زمان با Intel و Broadcom انجام شد ، فناوری فلش به تلوزیون های نسل سوم راه پیدا کرد . نوکیا در کنگره جهانی موبایل
(Mobile World Congress ) اعلام کرد مبلغ ۱۰ میلیون دلار بر روی برنامه های ایجاد شده بر روی بستر فلش سرمایه گذاری خواهد کرد . در سال ۲۰۰۹ ادوبی بیش از ۷۰۰ پیشنهاد همکاری از سوی نهاد های مختلف در یافت کرده است و بیش از ۵۰ برنامه Multi-Screen ، چند منظوره با فلش پلتفرم سامان داده شد . در بهار سال ۸۸ فلش کار بر روی OEM ها را نهایی کرد و فلش پلتفرم را بر روی دستگاه های دیجیتال مثل پخش کنند های DVD و بلو ری آورد . این کار علاوه بر هماهنگی های سخت افزاری شامل بهینه کردن فلش برای پخش محتوای HD نیز می شد . در تابستان بر روی محتوای فلش و بهینه کردن آن برای تلفن های هوشمند ، NetBook ها و Smartbooks ها کار کرد . در این میان همکاری های خوبی از بعد فنی و تجاری با انودیا صورت گرفت و چیپ ست های این شرکت مخصوصا چیپ های گرافیکی با فلش هماهنگ شدند . در نهایت در MAX Qualcomm
چیپ ست Snapdragon با پشتیبانی از Flash Player 10.1 برای استفاده در دستگاه های قابل حمل رونمایی شد .شرکت هایی مثل توشیبا از این چیپ ست در دستگاه های خود استفاده می کنند .

OpenScreenProject در حال باز کردن بستر های مختلفی برای فلش است و در این را عرضه مشخصات RTMP و همچنین open source media and text frameworks گام بزرگی بود که فلش در سال گذشته برداشت .

OpenScreenProject در حال حاضر با ۵۰ تا از رهبران صنعت همکاری دارد و خود را برای ایجاد یک استاندارد واحد برای تولید کننده و مصرف کننده آماده می کند . ادوبی در سال گذشته توانست در فلش پلتفرم را به بسترهای مختلفی از صفحه نمایش های کوچک و بزرگ گرفته تا دستگاه های محاسباتی نسل بعد گسترش دهد . اما این تنها بخشی از معادله است . در ادامه نگاهی به فعالیت های ادوبی برای بالا بردن ابزار ها و امکانات فلش پلتفرم برای طراحان و توسعه دهندگان خواهم کرد .

بزرگترین خبر سال گذشته برای برنامه نویسان و طراحانی که با فلش کار می کنند عرضه نسخه بتای سه نرم افزار Flash Catalyst , Flash Builder و ColdFusion Builder است . این سه ابزار طیف وسیعی از شرکت ها و افرادی را که بر روی فلش پلتفرم فعالیت می کنند پوشش می دهد . فلش بیلدر که در ادمه راه پدر خود فلکس بیلدر قرار دارد. یک برنامه مبتنی بر Eclips است که بر روی تولید محتوای فلش به واسطه فلکس فریم ورک ۴ بنا نهاده شده است . در این نسخه روش جدید کار بر روی داده ها و بهبود بهره وری از مزیت های عمده است . فلش کاتالیست به عنوان یک ابزار جدید به شما اجازه می دهد که رابط بصری خود را در نرم افزار های گرافیکی نظیر فوتوشاپ و ایلیستریتور طراحی کنید و بعد آن ها را به سهولت تبدیل به رابط گرافیکی کاربر به صورت اینتر اکتیو نمایید . و در نهایت کلد فیوژن بیلدر یک ابزار است برای کار با کلد فیوژن مبتنی بر Eclips . در کلد فیوژن بیلدر شما می توانید به راحتی با Html و کلد فیوژن کار کنید و اگر لازم بود بر روی فلش بیلدر سویچ نمایید . Flash Cs5 هم در کنفرانس MAX رونمایی شد که امسال به صورت نهایی عرضه می شود .

در زمینه Runtime ها ، نسل بعدی فلش پلیر و ایر به صورت بتا در دسترس توسعه دهندگان قرار گرفت . بیشترین تغییرات مثبت درفلش پلیر به نفع تلفن های هوشمند و وسایل همراه صورت گرفت . ایر نیز امسال برای تلفن های همراه و تبلت ها عرضه شد . احتمالا فلش پلیر و ایر جدید اوایل سال بعد برای ویندوز ، مک و لینوکس منتشر خواهند شد .

در زمینه سرور هم ادوبی مشغول بود . ColdFusion 9 با پشتیبانی عمیق و قوی از فلش پلتفرم و برنامه های ایر و همچنین توانایی حمایت از فایل های ماکروسافت آفیس مانند SharePoint و بعضی از قابلیت های خوب دیگر عرضه شد .

در نهایت سال گذشته ، سال خوبی برای جنبش اوپن سورس بود . ادوبی سخت برای حفظ بستر های فلش پلتفرم در جامعه کد باز تلاش می کند . ماشین مجازی Tamarin و فراهم کردن Swf و مشخصات AMF برای چار چوب های اوپن سورس ، گواه بر این ادعاست . از سایر پروژه های اوپن سورس می توان Open Source Media Framework و Text Layout Framework را نام برد . اولی ، استانداری است برای انتشار فایل های تصویری بر روی فلش و دومی ، ابزاری است بسیار دقیق برای کنترل متن و استفاده از متن های زبان های مختلف مثل فارسی . برای دیدن همه ابتکارات ادوبی در زمینه متن باز به سایت OpenSource.Adobe.com مراجعه کنید .

مواردی که در سال قبل اتفاق افتاد را با هم مرور کردیم . اگر بخواهم نیم نگاهی به سال آینده داشته باشم باید بگویم، سال آینده سال جنگ سرد برای ادوبی است . با ورود Html5 و ساز نا کوکی که استیو جابز با فلش می زند ، جنگ وارد مرحله جدیدی خواهد شد . سال بعد برای ادوبی سال جنگ بر روی استاندارد ها است . جنگی که برنده آن را کاربران مشخص خواهند کرد . باید بنشینیم و ببینیم برنده کیست و اقدامات هر دو طرف ماجرا جالب خواهد بود . تکمیل شدن فلش پلتفرم به صورت نهایی و عرضه نسخه نهایی نرم افزار های ادوبی هم که نیازی به پیش بینی ندارد . هر چه هست امیدوارم مثل سالی که گذشت ، امسال هم سال خوبی برای ادوبی و نارین و ما باشد .