قابلیت های فلش پلتفرم خیلی سریع رشد می کنند و ما را به سطح نوینی از امکانات و خدمات می برند . یکی از بخش های مهم در انواع فعالیت های مرتبط به فلش ساخت بازی است . امروزه بازی های فلش را همه جا می توانید ببینید . خیلی از ما هر روزه به بازی با آنها می پردازیم . دامنه وسیعی از انتخاب انواع سبک ها مثل پازل ، ماجرایی ، اکشن ، پلتفرمر و … در پیش روی ماست . این بازی ها به نوع مرورگر یا سیستم عامل شما وابستگی ندارند . می توانید این بازی ها را برروی هر سیستم کامپیوتری و یا بر روی انواع گوشی ها و تجهیزات همراه بازی کنید . شما این بازی ها را در همه جا چه تحت عنوان یک سایت مستقل چه در شبکه های اجتماعی بزرگ نظیر فیس بوک می توانید بیابید . اکنون بستر توسعه بازی های فلش به تمام پلتفرم ها گسترش یافته است . پلتفرم هایی که قبل از این از فلش پشتیبانی نمی کردند مانند Nintendo Wii , Apple iPhone و Microsoft XBOX 360 . اگر شما هم مایلید بازی های فلش را ایجاد کرده وبرای انواع پلتفرم های موجود گسترش دهید ، این مقاله برای شماست .

در طول دهه گذشته کسانی که در کار توسعه بازی های آن لاین بودند ابزارهای مختلفی را جهت انتخاب پیش رو داشتند . اکثر این ابزار ها و پلتفرم ها مبتنی بر C و C++ تعریف شده بودند . طی این سال ها فلش به عنوان بستری برای توسعه بازی های آن لاین که عدم وابستگی به مرورگر و سیستم عامل را به همراه داشت ، مطرح شد . روز به روز در این زمینه بر قدرت فلش افزوده شد و توسعه دهندگان بیشتری آن را به کار گرفتند .

در اینجا  ، ما نگاهی  به افزایش محبوبیت بازی های فلش و بستر های تجاری ایجاد شده خواهیم داشت . سپس تاریخچه فلش وروند رو به رشد آن برای ساخت بازی را مرور خواهیم کرد . در آخر نگاهی به ابزار ها و موتور های موجود خواهیم داشت .

ظهور بازی های آنلاین ساده و رویدادگرا :

بازی های آن لاین به دسته عمده نقسیم می شوند : بازی های جدی که اغلب بازی کن های حرفه ای را به سمت خود جذب می کنند و بازی های ساده که غالب افراد را شامل می شوند .

با توجه به محیط های عظیم ، نیاز به گرافیک سه بعدی بالا ، صداگذاری با کیفیت و هوش مصنوعی خوب ، بازی های جدی غالبا نیاز به قدرت محاسباتی بالا و حجم زیادی برای ذخیره سازی دارند . از این رو بازی های جدی را غالبا با کتابخانه ها و توابع C++ نوشته و بر روی DVD منتشر می کنند . این بازی ها معمولا به صورت خرده فروشی در فروشگاه ها در دسترس است .

بازی های ساده و اغلب رایگان یک هدف اصلی را به عنوان شعار دنبال می کنند : ” کاربر متنوع ، کامپیوتر های متنوع ” . اغلب آنها در گروه های زیر جای می گیرند :

• بازی های بسیار ساده ( با تعداد قوانین اندک )
• بازی های کوتاه
• بازی های دو بعدی

رشد بازی های ساده نسبت به بازی های جدی به دلیل روند توسعه آسان تر بسیار سریع است .

به دلیل روند بازی آسان ، تعداد مخاطبان بالا و حجم کم  ، فلش پلتفرم بستر مناسبی برای توسعه این بازی هاست . هر چند با توجه به رشد امکانات در فلش پلتفرم توسعه بازی های جدی نیز دور از دسترس نیست . عرضه بازی های تجاری که با فلش تهیه شده اند گواه بر این ادعاست .

در مقایسه با برنامه های تجاری و بازی های جدی که نیاز به سرمایه گذاری زیاد مالی و انسانی دارند . بازی های ساده خیلی راحت تر گشترش می یابند ، در حالی که در بسیاری از موارد میزان سودی برابر یا بیشتر نسبت به بازی های جدی ، دارند .

نقش تجاری بازی های ساده :

مدل های تجاری مختلفی برای کسب درآمد از بازی های ساده و آن لاین وجود دارند .

به طور معمول این بازی ها رایگان هستند تا بازی کنندگان را به سمت خود جذب کنند ، اما این بازی ها اغلب در صفحاتی با تبلیغات تجاری قرار می گیرند . صاحب بازی می تواند با کلیک بر روی تبلیغات کسب در آمد کند . روش دیگری که موسوم به advergames“” است . نشان دادن تبلیغات در درون خود بازی هاست . اکنون می توان بازی های زیادی را مبتنی بر این روش تبلیغ دید .

مدل دیگر تجاری “freemium” نام دارد . در اینجا کاربران بازی شما را برای شروع به بازی رایگان دریافت خواهند کرد اما در طول روند بازی باید هزینه برخی از امکانات را بپردازند . روش های دیگر شامل پرداخت حق اشتراک ( آبونمان) ، معامله های مجازی و فروش کالا های مربوط به بازی است .

بازی ها آن لاین در سال ۱۹۹۰ به وجود آمدند . از آن زمان تا کنون کامپیوتر ها قدر تمند تر و سرعت اینترنت بیشتر شده است .

شرکت” تحقیقات بازار بازی های آنلاین” ” “DFC Intelligence در مورد بازهای آنلاین در سال ۲۰۰۹ اظهار داشت :

• پیش بینی فروش فروش ۸٫۸ میلیارد دلار – مجموع کل بازی های آنلاین در سراسر جهان در سال ۲۰۰۹
• ۷۰ درصد سهم بازی های جدی شامل کنسول و PC
• 30 درصد سهم بازی های ساده

این بدین معنا است که تقریبا ۳ میلیارد دلار سهم بازی های ساده آنلاین خواهد بود . نظیر بازی هایی که با فلش پلتفرم توسعه یافته اند .

شرکت ” “DFC Intelligence همچنین برای سال ۲۰۱۱ رقم ۱۱٫۸ میلیارد دلار را تخمین زده است . شکل زیر نمودار رشد درآمد بازی های آنلاین از سال ۲۰۰۶ تا سال ۲۰۱۱ را نشان می دهد . این آمارها همگی حکایت از بازار بزرگ بازی های آنلاین و بازی های مبتنی بر فلش پلتفرم دارد .

تاریخچه تکنولوژی فلش :

فلش اکنون در همه جا گسترده شد و بر روی بسیاری از سیستم ها نصب شده است . به لحاظ تاریخی بازی های آنلاین عمدتا با C,C++,Java و Shockwave 3D و در این اواخر Unity3D شکل می گرفتند و می گیرند . اغلب این بسترها نیاز به نصب پلاگین توسط کاربر و بعد صبر و حوصله او داشتند . فلش تا حد زیادی محدودیت این بستر ها را ندارد .

فلش پلیر بر روی بیش از ۹۰ درصد دستگاه ها نصب شده است . در حال حاضر با وجود فلش پلیر ۱۰ توسعه دهندگان بازی ها می توانند دنیای هنر را توسط محصولات CS4 نظیر ایلیستریتور و فوتوشاپ با تکنولوژی ها مهندسی توسط Flash Builder , Flash Professional و Flex SDK در هم آمیزند .

اکنون فلش سریع تر و قوی تر شده است . ابزارهای طراحی و کد نویسی غنی و کامل شده اند .

فلش برای رسیدن به نقطه ای که الان ایستاده راهی طولانی پیموده است . در زیر برخی از مهمترین قابلیت هایی که در هر نسخه به فلش افزوده شده را از نظر می گذرانیم :

• فلش پلیر ۴ : تعامل از طریق منوهای کشویی
• فلش پلیر ۵ : تعامل با اکشن اسکریپت ۱٫۰
• فلش پلیر ۶ : افزودن اتصال سوکت و بازی های چند نفره*
• فلش پلیر ۷ : افزودن برنامه نویس اکشن اسکریپت ۲ و برنامه نویسی شئ گرا
• فلش پلیر ۸ : افزوده شدن CacheAsBitmap و BitmapData برای اجرای بهتر و سریعتر فایل های Bitmap .   بهتر شدن قابلیت های دندر اشیای برداری و دو بعدی .   تعامل با دیگر نرم افزار های ادوبی مثل فوتوشاپ
• فلش پلیر ۹ : تعامل با اکشن اسکریپت ۳
• فلش پلیر ۱۰ : کنترل داینامیک صدا . افزودن اثرات اکو یا دیوار بر روی صدا که منجر به کاهش حجم صدا  و دنهایت حجم بازی می شود .

*  یکی از قابلیت هایی که در نسخه ۶ از فلش پلیر به فلش اضافه شده برنامه نویسی سوکت است . بهتر دیدم درباره این قابلیت مهم کمی توضیح بدهم . هنگامی که شما نیاز داشته باشید بازی فلشی بسازید که چند کاربر بتوانند همزمان در نقطه های مختلف جهان با هم بازی کنند ، باید از برنامه نویسی سوکت استفاده کنید . اتصال سوکت به طور مداوم و پیوسته با سرور برقرار است . این نوع اتصال به شما اجازه می دهد بازی بنویسید که در آن عده ای با عدهای دیگر در تقابل هستند . در نسخه جدید فلش پلیر توانایی کار با تعداد زیادی از بازی کنندگان اضافه شده است .

ابزارها :

تاکنون به اهمیت فلش پلتفرم در روند توسعه و ساخت بازی های آنلاین و بازی های ساده پی برده اید . سوای قدرت فلش پلیر در اجرای بازی های آنلاین ، چیزی که قدرت واقعی فلش را آشکار میسازد ، گوناگونی ابزارهای توسعه و قدرت آنهاست .

مهم ترین ابزار در این فرآیند چیزی جز Flash Professional نیست . ابزاری که از ابتدا در دسترس توسعه دهندگان قرار داشت و امروز در کنار سایر ابزار ها مانند Flash Builder و Flash Catalyst بر قدرتش افزوده شده است . در روند توسعه بازی ها مبحث انمیشن ، بحث مهمی است که با ابزار هایی که Flash Professional در اختیار انیماتور ها قرار می دهد ، کار انمیشن با تمام پیچیدگی هایش راحت تر و لذت بخش تر شده است . ده ها ابزار کمکی نیز برای تولید انمیشن با فلش هم اکنون وجود دارد .

طراحی مدل ها و کارکترها نیز با ابزاری مثل Photoshop و illustrator که سرآمد نرم افزار های هم رده خودشان هستند ، با دشواری همراه نخواهد شد . به راحتی مدل ها را با هماهنگی کامل می توانید در فلش استفاده کنید .

در روند توسعه بازی و بخش برنامه نویسی ، زبان قدرتمند و شی گرا ActionScript3 و محیط توسعه Flash Builder وجود دارد . انواع موتورها و دامنه وسیعی از کلاس ها و منابع آموزشی برای این کار وجود دارند .

موتورها و کلاس ها:

اصولا روند ساخت بازی ، یک روند دشوار و زمان بر است . موتورهای ساخت بازی در اینجا ، مجموع توابع و کلاس هایی هستند که هر یک بخشی از وظایف در روند توسعه بازی ها را به عهده می گیرند و کار برنامه نویس را آسان می سازند و در زمان او صرفه جویی می کنند.

جامعه بزرگ و سخاوتمند فلش موتورها و کلاس های زیادی را در اختیار شما به صورت متن باز و رایگان قرار داده اند . موتورهای قدرتمند و تخصصی زیادی برای فلش وجود دارند . البته این موتورها ، مانند موتورهای معروف تولید بازی مثل Unreal Engine , Crytek Engine و Unity3D نیستند . بدین مفهوم که برای فلش یک موتور همه جانبه که تمام نیازهای ساخت بازی نظیر فیزیک ، گرافیک و هوش مصنوعی را پوشش دهد در حال حاضر وجود ندارد . موتورهای همه جانبه فلش بیشتر بروی سبک ها ، حرکات و فیزیک استوار هستند . از معروفترین این موتورها برای ساخت بازی موتور PushButtonEngine می باشد . تیمPushButtonEngine  از شرکت GarageGames جدا شده و شروع به ساخت این موتور کرده اند . سابق بر این این گروه بر روی موتور Torque کار می کرد که یک موتور بر مبنای C++ بود . موتور PushButtonEngine یک موتور کد باز است که با سرعت خوبی در حال رشد است .

شما با استفاده از موتورهای تخصصی که ارائه شده و ترکیب این موتور ها در کنار هم می توانید به یک موتور ایده آل برای ساخت بازی خود دست یابید . ( اگر حوصله و وقت و منافع کافی دارید می توانید با نگاهی به این موتورها ، موتور مورد نیاز خود را بسازید) .

موتورها ، کامپوننت ها ومجموعه کلاس های سه بعدی :

• Papervision3D
• Alternative3D
• Away3D
• Yoghurt3D

موتورها ، کامپوننت ها و کلاس های فیزیک :

• Box 2D
• Fisix Engine
• Flade
• Foam
• Glaze
• Motor

موتورها ، کامپوننت ها و کلاس های حرکت (Tweening):

• Gtween
• TweenLite
• TweenMax

موتورها ، کامپوننت ها و کلاس های سبک های پلتفرمر ، RGP:

• Edward
• RGP Storyteller
• Venom

موتورها ، کامپوننت ها و کلاس های عمومی / همه کاره :

• PushButtonEngine
• Daiquri Engine
• Flixel
• PixelBlitz
• در اینجا من به ذکر عناوین بحث در خصوص بازی سازی با فلش پلتفرم اکتفا کردم . بررسی خیلی از این موتور ها مثل Box2d نیاز مند یک مقاله جداگانه است و یا موتور Daiquri Engine که یک موتور بسیار پیشرفته ، با قابلیت های خیره کنند است . در این مقاله با بازار بازی های آنلاین و فلش آشنا شده ایم . ابزارها و موتور ها را بررسی کرده ایم . دراینجا به نحوه توسعه یک بازی بر اساس فلش پلتفرم یا معرفی بازی های نمونه نپرداختم . که در مجال های بعدی این فرصت را برای خود محفوظ میدارم .

از اینجا به کجا برویم

• Flash Platform Game Technology Center
• Flash Platform gaming showcase
• Building great games with Flash
• Building browser-based casual MMOs